Yalancı Veba Hastalığı Nedir?

yorumsuz
289 Kez Okuma
Yalancı Veba Hastalığı Nedir?

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı Nedir? Hastalık belirtileri, korunma yöntemleri ve aşı uygulaması hakkında detaylı bilgileri aşağıdaki yazımda bulabilirsiniz.

Newcastle hastalığı halk arasındaki ismiyle Yalancı Veba Hastalığı kanatlılarda bulaşıcı, öldürücü, solunum, sindirim ve sinir sisteminde bozukluklar meydana getiren viral bir hastalıktır. Tavukların yanısıra hindi, güvercin, ördek, kaz, serçe, sülün ve diğer tüm yabani kanatlılarda da görülmektedir.

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı Nasıl Bulaşır?

Newcastle – Yalancı Veba virüsü duyarlı hayvanlara başta solunum sistemi olmak üzere, sindirim sistemi, deri ve göz konjoktivasından girerek hastalık meydana getirebilir. Virüsle bulaşık yem, su, sekretler, ekstretler ve diğer maddeler birer hastalık kaynağıdırlar. Virüs vücuttan gaita, solunum yolu ve yumurta yolu ile saçılabilmektedir. Bulaşmada yabani kuşlar (serçe, güvercin, kumru vs.), sokucu sinekler, kemiriciler, gaita, diğer canlı ve cansız materyaller (viyoller, malzeme, giyim eşyaları, kamyonlar, çizme v.s.) önemli rollere sahiptirler. Hastalık bulunan yakın çiftliklerden kuşlar, kemiriciler, havalandırma bacalarından çıkan tozlar, araçlarla kolayca taşınabilmektedir.

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı her mevsimde çıkabilir. Ancak, stres faktörlerinin fazla olduğu, içinde gizli infekte ve portör hayvanların bulunduğu, koruyucu önlemlere dikkat edilmeyen kümeslerde infeksiyon daha kolay çıkar, yayılır ve öldürücü seyreder. Sürüde yeterli bağışıklığın olmaması veya birkaç duyarlı hayvanın bulunması hastalığın çıkması için yeterli nedeni oluşturur. Göçmen kuşlar bulaşmada önemli rol oynamaktadır.

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı Belirtileri

Hastalık doğal koşullarda 3-7 gün arasında etkilerini göstermeye başlamaktadır.

Gizli İnfeksiyonlar

Aşırı tehlikeli olan bu formlarda, hayvanlarda herhangi bir klinik belirtiye rastlanmaz. Ancak, böyle hayvanlar virüsü saçtıklarından çok tehlikelidirler. Kronik hastalarda da benzer durum söz konusudur. Böyle hayvanlar kümeslerde her zaman hastalığın çıkış ve yayılışında rol oynarlar. Gizlenmiş şekilde ilerleyen bu dönem fırtına öncesi sessizlik olarak adlandırılır.

Klinik Belirtiler

Hastalarda durgunluk, iştahsızlık, zayıflama, tüylerde kabarıklık, yumurta veriminde azalma, ishal, hızlı ve hırıltılı solunum, başın sağa-sola, yukarı-aşağı inmesi, tikler, tortikolis, kanatların düşmesi, bacaklarda felçler, öksürük, tıksırık, burundan ve gözlerden akıntıların gelmesi, yumurtaların dış ve iç kalitesinde bozukluklar gözlenebilen belli başlı semptomlar arasında bulunmaktadır.

Ancak bütün bu Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı belirtilerinin hepsini bir hayvanda gözlemlemek mümkün değildir. Doğaldır ki, böyle durumların görülmesinde esas faktör virüs (virulens, miktar, giriş yolu) ile konakçıya (yaş, ırk, genetik, bağışıklık, vs) bağımlıdır.
Otopside, Bezsel midede(proventrikülüs) ve bağırsaklarda kanamalar, bağırsakta ülserler, solunum sistemi mukozasında hiperemi ve kanamalar ve kanlı mukoid salgı, hava keselerinde bulanıklık, matlaşma ve kalınlaşma, kalp kasında kanama odakları, yumurta foliküllerinde kanamalar, iliosekal lenf yumrularında hiperplazi ve diffuz hiperemi başlıca rastlanan patolojik bozukluklar arasındadır.
Teşhis:

Hastalığın teşhisi amacıyla hasta hayvanlar laboratuvara gönderilir. Teşhis için Newcastle – Yalancı Veba’ya benzeyen bazı hastalıklar (infeksiyoz koriza, infeksiyöz sinusitis, Mycoplasmosis (CRD), Pasteurellosis, lnfksiyöz bronchitis, İnfeksiyöz laryngotracheitis, Çiçek(Pox), Marek’s Disease, Vitamin A noksanlığı) gibi hastalıklar dikkate alınmalı ve bunlardan ayrılmalıdır.

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı Tedavisi

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı viral bir etken olduğu için antibiyotik ve kemoterapötiklerle sağaltımı yapılamaz. Ancak, hastalığın seyir şiddetini azaltmak için antibiyotikler ve destekleyici ürünler (solunum sistemi rahatlatma amaçlı mentol,okaliptus) ile takviye edilebilir.

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı Koruma ve Kontrol

Hastalık çıktığında Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın çıkardığı “Kanatlılarda Yalancı Tavuk Vebası hastalığına karşı korunma ve savaş yönetmeliği” uyarınca işlem yapılır.

  • İnfeksiyon kümeslerde tektük olgular halinde ise, hastalar, hasta görünümlü olanlar hemen ayrılır. Geri kalanlara aşı yapılır.
  • İnfeksiyon yayılma eğilimi gösteriyorsa, ölümler yüksek ise, hastalar ve hasta görünümlü olanlar ayrılarak geri kalanlar kesime sevk edilir. Hiç hastalık çıkmayan kümesler, eğer aşılı değillerse hemen La Sota aşısı ile Coarse Spray(kalın damla) yöntem ile aşılanmalıdır.
  • Hastalık çıkan ve aşılanan kümesteki hayvanlar, dezenfekte edilirler.
  • Stres faktörleri ortadan kaldırılır ve iyi bir bakım besleme rejimi uygulanır.Kümeslerde her türlü kısıtlayıcı önlemler uygulanır.

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı Koruma Yöntemleri

Newcastle – Yalancı Veba Hastalığı, bulaşıcı, öldürücü gücü yüksek, ekonomik yıkımı olabilen viral bir hastalık olması nedeni ile alınacak önlemlerde birbirini takip eden zincir halkaları şeklinde olmalıdır. Zincir halkalarından birisi koptuğunda koruma programı işlerliğini kaybedebilmektedir. Bu da kümesinizde veya işletmenizdeki hayvanların hepsini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalmanız demektir.

ND, aşılanmış sürülerde sadece solunum bozuklukları ile beraber seyreder ve yumurta veriminde azalmaya sebep olur. ND’de canlı ve inaktif aşılar kullanılabilir.

  1. Canlı aşılar:HB1,F,La sota gibi lentogenik suşlarla hazırlanır.HB1 ve F suşları günlük civcivlerde sinirsel semptomlar oluşturmazlar. La sota suşu aşılama sonrası solunum bozuklukları yapar. İlk aşılama mutlaka lentojenik suşlarla (Özellikle Clone suşu) yapılmalıdır.
  2. İnaktif aşılar:Virulent suşlar formol veya betapropiyolakton ile inaktive edildikten sonra aşı olarak kullanılır. Yağlı-adjuvanlanmış inaktive edilmiş aşılar, canlı aşıdan sonra kullanılır ve canlı virüsün kullanımının kontrendike olabileceği durumlarda (örneğin, güvercinlerde) tek başına kullanılabilir.

ND aşıları değişik yollarla verilebilmektedir.

  • Burun veya göze damlatma yöntemi
  • İçme suyu veya sprey
  • Kanat zarına batırma ve kloaka yolu
  • İM veya SC enjeksiyon (mezojenik suşlar ve inaktif aşılar)
Photograph: James Glossop for The Times Sakuntala Shlwakoti vaccinates a chicken against Newcastle disease using an eye-drop in the village of Khundunabayi Gabesha Chowk in Jhapa, Nepal. In the country, an Edinburgh-based charity backed by the Bill & Melinda Gates Foundation, works to improve animal health and consequently human lives through animal disease vaccination programmes. Specifically, they target Newcastle Disease, which blights backyard poultry, killing 90%+ of the flock year after year. April 2014.

ND aşılamaları damızlık, broiler ve yumurtacı tipi tavuklarda mutlaka uygulanmalıdır. Damızlık sürüler mutlaka her 3 ayda bir aşılanmalı ve koruyucu bağışıklık düzeyi devam ettirilmelidir.

Genç civcivlerde aşı reaksiyonlarını önlemek veya azaltmak için, günümüzün maternal bağışıklığın tekdüze titreleri olması önemlidir. Aşı reaksiyonları, alt trakeadaki bir irin tıkanıklığı nedeniyle konjonktivit, hırıltı ve zor nefes alma şeklinde ortaya çıkabilir. Bazı ülkelerde, beklenen aşı reaksiyonları sırasında profilaktik olarak antibiyotik sağlamak geleneksel olmuştur. Aşı kullanımı sırasında Mycoplasma gallisepticum  enfeksiyonundan emin olunması, aşı reaksiyonları riskini azaltır.

Newcastle – Yalancı Veba Aşısı

Özellikle Newcastle – Yalancı Veba Aşısı seçilirken dikkat etmek gereklidir.

Newcastle aşıları farklı suşlardan elde edilir. Aşının markasının altında Newcastle hastalığına karşı canlı Clone / La Sota / B1 suşu şeklinde belirtilir.

30 günlükten küçük civcivlerde veya büyük olsa da daha önce hiç aşı yapılmamış tavuk ve civcivlere Newcastle – Clone Suşunun tercih edilmesi gerekir.

Yurtdışında yapılan pek çok deney makalelerde La Sota Suşunun, uygun şartlarda yapılmayan aşılama sonrası respiratorik reaksiyonlara neden olduğu raporlanmıştır. Aşı sonrası hırıltı, solunum zorlukları ve hatta zincirleme ölümler görülebilmektedir.

La Sota suşunun clonlanarak, bu reaksiyonlara neden olan kısımlarının ayrılması ile daha az ve hatta hiç reaksiyona neden olmayan Clone Suşu elde edilmiştir.

Alıntıdır : kanatlidostu.com

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+

Etiketler: , , , , ,
Eklenme Tarihi: 21 Mart 2020

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın